Świetny przykład paradoksu praw autorskich. Wspominałem już o tym kilka razy: na Money i tutaj, gdzie wysiliłem się na absurdalny przykład, jakich można wymyślić wiele:

"A czy jeśli powiem komuś na ulicy, która jest godzina, to mogę mu zabronić przekazywania tej informacji dalej? Przecież nie poznał uniwersalnego czasu, tylko ten z MOJEGO zegarka (spieszy się o 2 min. i 12 sekund). Jeśli rozgada tę informację, to też tracę potencjalny zysk - mógłbym ją sprzedać. Ile zapłaciłby za nią biznesmen, który bardzo spieszy się na pociąg?".

Przyznaję, słabizna w porównaniu z przykładem z konferencji o prawach autorskich, która odbyła się w Wielkiej Brytanii. Jeden z uczestników przedstawił tam prezentacje o tatuażach: prawach artystów do swoich dzieł i ich klientów do swojego ciała.

W tej sytuacji artyści malujący na skórze chcą zabezpieczyć swoje pomysły przed kopiowaniem. Dzięki temu, argumentują mainstreamowi zwolennicy wszechobecnego prawa własności intelektualnej, będą bardziej kreatywni, bo wiedzą, że na dobrym pomyśle zarobią krocie.

No bo przecież skoro twórca ma nienaruszalne naturalne prawo do swojego dzieła. Jeśli dysponuje własnością intelektualną na takiej samej zasadzie jak własnością materialną... Skoro musimy prosić o zgodę architekta na zburzenie ściany w swoim mieszkaniu czy biurze, to chcąc usunąć sobie tatuaż, muszę spytać o przyzwolenie jego autora.

A jeśli się nie zgodzi, to lepiej zacznę zbierać pieniądze na odszkodowanie za zniszczenie dzieła sztuki.

Tagi: prawa autorskie, własność, intelektualna, tatuaże

Nostalgia. Ten blog powstał z inspiracji wyborami. Rok temu w listopadzie Money.pl, jak każde szanujące się wydawnictwo, zorganizował akcję zachęcającą do głosowania w wyborach samorządowych pt. "Nie oddawaj swojej władzy sąsiadowi". Wzburzyłem się i, chociaż władza lokalna jest dużo bardziej efektywna i czystsza moralnie, zrodziłem pierwszy wpis na wolnościowym NoTrespassing, gdzie przekonywałem:
Głosując zgadzamy się na warunki gry w demokratyczne państwo. Zgadzamy się oddać zwycięzcy wyborów, niezależnie od tego, czy będzie to nasz kandydat czy ktoś inny, część własnej suwerenności. Wpisując się na listę wyborczą i oddając ważny głos zawiązujemy umowę. De facto oddajemy władzę nad sobą grupie "sąsiadów", którzy wygrają plebiscyt.

W rezultacie naturalne prawo do domagania się pełnej wolności i władzy nad sobą mają tylko ci, którzy nie wzięli udziału w głosowaniu. To dosyć utopijne dążenie, bo prawo stanowione każdego demokratycznego państwa rozciąga jego władzę na wszystkich - niezależnie od tego, czy biorą udział w wyborczej umowie czy nie. Ale zawsze coś...
Ale czasy się zmieniły. Przez 10 miesięcy popularność bloga wzrosła do tego stopnia, że mam świadomość, że jeśli tym razem napiszę: nie głosuję, do urn pójdzie z 10 proc. uprawnionych. Nawet w takiej sytuacji stary rząd, prezydent, cała klasa polityczna, generałowie i UE nie pozwolą Polakom rozwiązać instytucji parlamentu.

Dlatego zastanówmy się chwilę. Od kilkudziesięciu lat ogólna frekwencja w dojrzałych demokracjach spada. W Polsce po 1989 mamy wyraźny trend:
Za miesiąc wybory do przebrzydłego parlamentu, instytucji, która ma monopol na stanowienie i egzekwowanie prawa obowiązującego na terytorium ponad 300 tys. km kw. zamieszkałych przez 38,5 mln osób. Zachęcam do dyskusji o tym, czy powinniśmy tym razem głosować. A jeśli tak to na kogo?
1991 - frekwencja 43%; (głosów nieważnych było 5,63% do Sejmu i 3,47% do Senatu),
1993 - frekwencja 52,6%
1997 - frekwencja 48%
2001 - frekwencja 46,3% (4% nieważnych do Sejmu i 3,5 do Senatu)
2005 - frekwencja 40,6%

Dlaczego ludzie nie głosują? Ekonomiści zajmujący się teorią racjonalnego wyboru jednostki próbowali znaleźć odpowiedź. Jeden z nich Anthony Downs spisał taki wzór przedstawiający sytuację, w której obywatel marnuje 15 min. niedzielnego wolnego czasu na wizytę punkcie wyborczym:

PB + D > C

P - prawdopodobieństwo tego, że pojedynczy głos okaże się decydujący dla ostatecznego wyniku,
B - potencjalne korzyści jakie wyciągnie głosujący ze zwycięstwa partii, albo kandydata (może chodzić także o korzyści dla innych np. Leszek Miller będzie opiekował się najbiedniejszymi)
D - poczucie obywatelskiego obowiązku, które później zostało rozbite na drobne czynniki:
spełnienie obowiązku społecznego, potwierdzenie oddania systemowi politycznemu, wyraz poparcia dla kandydata (nawet jeśli nie wygra - to ważne dla głosujących przez lata na UPR), wzmocnienie demokracji, rozrywka jaką zapewnia głosowanie i wyborcze emocje (jak sport).
C - to koszty związane z niedzielną wycieczką do lokalu;

Ponieważ P jest równe praktycznie 0, najważniejsze w decyzji jest są czynniki D i C. A przecież D to czyste emocje i rozrywka. Może się opłaca?

Tagi: wybory, głosowanie, bojkot, frekwencja

Dzisiaj pisałem na pracowym blogu o wesołej rocznicy smileya w wersji :-). Dopiero, gdy zagłębiałem się w temat, zdałem sobie sprawę, jak donośny to wynalazek.

Niby bzdura dla dzieciaków, a tymczasem dzięki emotikonom miliardy wiadomości przesłanych w komunikatorach i w mailach jest nieustannie zmiękczanych uśmieszkiem, oczkiem, albo wywalonym jęzorem. Bez tych min, odbiorcy pewnie poczuliby się urażeni bezpośredniością pisanego przekazu:

"Niestety, zdecydowaliśmy się wybrać konkurencyjną ofertę:)"
"Mam dla ciebie kilka nowych zadań w tym tygodniu. Dasz radę;)"
"Jesteś wspaniała, ale nie dostaniesz tej podwyżki:P".
Czy po prostu: ":-/"
Oczywiście może to jeszcze bardziej wkurzyć, ale moim zdaniem ułatwia komunikację.

Ja sam, chociaż nie przepadam za internetowym slangiem jestem zwolennikiem i entuzjastycznym użytkownikiem dokładnie dwóch znaków: :) i :(.

Odtrąbione w internecie ćwierćwiecze jest liczone od dnia, gdy profesor informatyki z uniwersytetu Carnegie Mellon w Pitsburgu Scotta Fahlmana zaproponował, by na uczelnianym forum używać znaków ":-)" i ":-(", w zależności od tego, czy post jest żartobliwy czy poważny.

To epokowe wydarzenie było konsekwencją wieloletniej ewolucji:
W 1912 roku amerykański pisarz Ambrose Bierce zaproponował najdokładniejsze jego zdaniem odzwierciedlenie uśmiechu za pomocą znaków klawiatury maszyny do pisania: "\__/".

W 1963 roku grafik Harvey Ball stworzył najsłynniejszy znak w Ameryce, jeśli nie na świecie, słynnego Smiley'a. Z czasem nasze programy pocztowe i komunikatory nauczyły się zmieniać w żółtą buźkę.

A potrzebę znaku ":-)" miał jako pierwszy wyrazić Władimir Nabokow, który tak odpowiedział w wywiadzie dla "NYT" z 1969 roku na pytanie dziennikarza, gdzie umieściłby się wśród innych współczesnych twórców: "Często myślę, że powinien funkcjonować specjalny znak typograficzny oznaczający uśmiech, np. poziomy nawias, chciałbym użyć go w odpowiedzi na to pytanie".

To dane z Wikipedii, a według mnie twórcą zbawiennej idei jeszcze w XIX wieku był Charles Dodgson, czyli Lewiss Carroll, który jako pierwszy opisał uśmiech bez kota, czyli :x).
Co w tym niesamowitego? Ano postawa wszystkich ojców założycieli emotikonów. Ani Ball, ani Falhman nie zastrzegli praw do swojego dzieła. Pierwszy zarobił na projekcie 45 dol., drugi za innowację na forum studenckim nie wziął ani grosza. A mógł.

Tagi: internet, emotikony, Fahlman

Wiwat Bruksela! Znowu utarliście nosa wielkiej korporacji. Tak dalej. Dzięki wam, nasze komputery będą już niedługo wolne (znaczy dużo szybsze, bo wyzwolone spod niecnego jarzma Windowsa)!

Co jakiś czas przez światowe media przechodzi fala entuzjastycznych artykułów zaczynających się od słów "Rekordowa kara dla Microsoft". Dzisiaj dzielni urzędnicy z KE wygrali w sądzie z bajońsko drogimi prawnikami.

Chodzi o słynną karę w wysokości 0,5 mld euro nałożoną na Microsoft przez KE trzy lata temu za to, że:

1. Koncern nadal bezczelnie daje każdemu, kto kupi Windowsa, wbudowaną aplikację Media Player do oglądania filmów i słuchania muzyki.

Zdaniem nieszczęsnych konkurentów Microsoftu, który ma około 95 proc. rynku systemów operacyjnych dla komputerów osobistych, znacznie utrudnia im to promocję alternatywnych odtwarzaczy. Prawda.

Jak pisałem, przekaz jest jasny: gdyby nie państwo, monopole, które jak wszyscy wiemy są nieuchronnym efektem zgubnych mechanizmów wolnego rynku, dawno by nas zjadły.

Komisja Europejska nakazała uwolnienie Windowsów od Media Playera w 2004 roku. Microsoft powoli, niechętnie, ale w końcu udostępnił Europejczykom ograniczoną wersję systemu o nazwie "Windows XP Reduced Media Edition" w cenie pełnej wersji XP. Jak można się domyślić mało zachęcająca, ale szczera, nazwa sprawiła, że wywalczony przez dzielnych urzędników produkt cieszył się znikomą popularnością. W rezultacie koncern został zmuszony do kłamstwa. Musiał zmienić nazwę produktu na mniej atrakcyjną. Ale czego nie robi się w imię obrony konkurencji...

2. Dodatkowo KE zaniepokojona tym, że Microsoft chce wykorzystać popularność Windowsów do rozszerzenia swojej dominacji na rynek serwerów, nakazała firmie, by udostępniła szczegóły działania swojego systemu operacyjnego konkurencji.

Na to Microsoft, dla którego te informacje stanowią główny atut, nie chciał się zgodzić. Będą nas kopiować, spadnie nam sprzedaż, nie będziemy mogli rozwijać innowacji (jak wiadomo, bez patentów nie firmy nie wymyśliłyby nic nowego), argumentowali przedstawiciele firmy. Poszli w zaparte i rok temu dostali kolejną karę w wysokości 280,5 mln euro.

Okazuje się, że nakaz dzielenia się informacjami jest głównym narzędziem polityki konkurencyjnej UE. Również dzisiaj ten sam Europejski Sąd Pierwszej Instancji przyznał rację KE w sporze w przebrzydłymi producentami samochodów.

"Komisja Europejska, przyjęła cztery decyzje, które są prawnie wiążące dla koncernów DaimlerChrysler, Toyota, General Motors oraz Fiat. Mają one na celu konkretne zapewnienie informacji technicznej związanej z naprawami samochodów wszystkim niezależnym warsztatom w UE", czytamy w komunikacie. Chodzi o to, że sprytni producenci szczegółowe instrukcje przekazują tylko autoryzowanym punktom naprawy. Dzięki czemu mają dodatkowe dochody.

Czy to nie wspaniale, że urzędy antymonopolowe walczą o konkurencję? Szkoda tylko, że ich koledzy równocześnie - poprzez rygorystyczne normy, koncesje, licencje, ścisłą ochronę wartości intelektualnej - dbają o to, by kluczowe gałęzie gospodarki znalazły się w rękach kilku najbardziej odpowiedzialnych graczy.

Tagi: microsoft, komisja europejska, windows, monopol, KE

Jego Królewska Mość kandyduje ręka w rękę z narodowymi socjalistami??!! Załamałem się, kiedy usłyszałem tę wiadomość.

Janusz Korwin-Mikke, honorowy prezes UPR, razem ze swoim ugrupowaniem zawarł koalicję wyborczą z Romanem Giertychem i Markiem Jurkiem. Ugrupowanie ma się nazywać Liga Prawicy Rzeczpospolitej, czyli LPR.

"To tak jakby Kazik zaśpiewał z Playbacku w Sopocie", napisałem koledze. Po chwili zdałem sobie sprawę, że on to zrobił.

Motywacja JKM jest zrozumiała. W ostatnich wyborach UPR podczepił się pod PO, robiąc nadzieję wyborcom, że tym razem rządy może przejąć partia chociaż z lekka leseferystyczną. Nadzieje okazały się płonne, bo dzięki liberalnej łatce Platforma przegrała wydawałoby się wygrane wybory. Więcej tego błędu nie powtórzy.

W tej sytuacji UPR skłonił się ku swojej drugiej konserwatywnej nodze - tej patriotycznej, szanującej historię, nieprzepadającej za nowoczesną sztuką i Gombrowiczem. To zrozumiałe. Ale czy dla wdarcia się do Sejmu warto porzucać ten dużo ważniejszą - wolnościową - podstawę?

LPR to jest nazwa tylko na wybory, przekonywał dzisiaj rano w TVN24 Korwin-Mikke: "W Sejmie będziemy tworzyć osobne kluby i każdy klub będzie głosował zgodnie z własnym sumieniem". Dodał, że PiS to socjaliści. A LPR i Prawica Rzeczpospolitej?
Bardzo rozsądnie rozmawiało się z Romanem Giertychem, a Marka Jurka bardzo szanuję, bo to krystalicznie uczciwy człowiek. Chociaż programu Jurka w ogóle nie znam, mówił JKM w TVN24.
Jak zwykle założyciel UPR liczy na kilka razy więcej głosów niż sugerowałyby sondaże. Ja sam w swojej ubogiej karierze aktywnego uczestnictwa w demokracji oddałem kilka głosów na jedyną wolnorynkową partię w Polsce. Dlaczego miałbym to powtórzyć wypychając jednocześnie do parlamentu narodowych socjalistów? Naprawdę poważnie rozważałem tę opcję, ale teraz?

Rozumiem, że dla UPR to jedyna szansa na wyborczy sukces. Z tego punktu widzenia równie dobrze mogliby startować razem z SLD, PiS, PO, PSL albo Samoobroną. Potem i tak robiliby swoje i byłoby wesoło, tak jak w Sejmie pierwszej kadencji.

A teraz? Doszło do tego, że politycy SLD trafnie pointują mistrza logicznej dyskusji. "Do tej pory Korwin-Mikke zapewnia w internecie, że “UPR zlikwiduje koryto”. W realu marzy, by się do niego wreszcie dorwać", pisze wygadana Joanna Senyszyn.

Nie wierzę, żeby chodziło o koryto. JKM jest żądny publiczności, czasu antenowego, podczas którego mógłby głosić swoje kazania o wolnym państwie. Problem w tym, że nawet jeśli dostanie się do Sejmu, bardzo się zawiedzie. Nikt już nie słucha parlamentarnych wystąpień.

Dla przypomnienia, ze złotej epoki JKM w Sejmie, jego największe parlamentarne zwycięstwo:


Niezależnie od tego, co się stanie Korwin-Mikke pozostanie dla mnie prawdziwym bohaterem walki o wolność. Don Kichotem współczesnej demokratycznej polityki, dla którego dawne monarchistyczne czasy dominacji Austro-Węgier były tym samym, co rycerskie romanse dla kawalera z La Manchy.

Jednak wchodząc w cyniczną koalicję z LPR JKM wyzbył się swojej wzruszającej i szlachetnej zasady, którą powtarzał przed każdym z przegranych wyborczych bojów: że kandydując nie chce wygrać wyborów, bo mu na tym nie zależy. Daje tylko łaskawie szansę ludziom, by go wybrali, a wtedy odda im chociaż część pieniędzy i wolności przywłaszczonych przez państwo. A to była jedna z wielkich zalet tak chwalonej przez JKM monarchii - nie rządzili ci najbardziej żądni władzy. Teraz nie mamy już szansy zagłosować na kogoś, kto chociaż deklaruje, że jej nie chce.

Tagi: wybory, lpr, janusz, korwin-mikke

Co łączy Sycylię i Polskę? Oczywiście dominacja mafii, która tam nazywa się "cosa nostra", a tu "układ". Przed wyborami walka z mroczną organizacją zaostrza się, jest pełna wygranych bitew i choć wygrana rządu jest nieuchronna, to wciąż nie wiadomo, kiedy nastąpi ostateczne zwycięstwo. W Polsce tradycyjnie przekonuje o tym gł. śledczy Antoni Macierewicz.

Można spędzić tygodnie na Sycylii, zjeździć całą wyspę i wyjechać z przeświadczeniem, że mafii nie ma. Nic dziwnego, że turystyczni sceptycy, którzy lubią doszukiwać się w lokalnych historiach "marketingowej ściemy", odważają się głośno wyrazić swoje wątpliwości.

Mnie się udało tego kompromitującego pytania uniknąć. Cosa nostra i układ są faktem, ale charakter zorganizowanej przestępczości sprawia, że społeczeństwo wie o niej tyle, ile powiedzą mu organy ścigania.

Tradycyjna sycylijska mafia przechodzi do lamusa po prawie dwustuletniej historii. Spektakularne aresztowanie w kwietniu ojca chrzestnego klasycznej rodziny z Corleone Bernardo Provenzano przesądziło szalę. Po kilku miesiącach przedsiębiorcy z Palermo postawili się i zgodnie odmówili dalszego płacenia haraczu.

Z punktu widzenia sklepikarzy, to wielki sukces. Nie będą musieli już słono płacić za przymusową podwójną ochronę - państwa i mafii. Gdy okazało się, że obowiązek haraczu łatwiej jest znieść niż obowiązek podatkowy, biznesmeni podjęli racjonalną decyzję. Teraz na rynku pozostanie jeden monopolista z siedzibą w Rzymie. Przed nim nie da się uciec, bo na południu Włoch oddziały tamtejszej policji skarbowej są równie widoczne, co drogówka i karabinierzy.
Różnicę między mafijną a niemafijną Sycylią widać po stosunku do państwa. U góry zafajdany pomnik jednego z autorów Risorgimento, króla Piemontu Wiktora Emanuela II w parku w centrum Corleone. U dołu dumne popiersie ostatniego zdobywcy Sycylii - Giuseppe Garibbaldiego.
Turyści też nie stracą, bo mafijne atrakcje nie znikną tak szybko. Pomniki stoją na każdym kroku. Na przeciwko domu mojego kolegi, w oddalonym o pół godziny jazdy od Palermo miasteczku Bolognetta, jest niezbyt uczęszczane rondo. Pod nim przekopany i wykończony czteropasmowy tunel, dzięki któremu samochody miały szybciej pokonać skrzyżowanie. Niestety, po kilku wypadkach rozwiązanie okazało się zbyt niebezpieczne, dlatego skrót został bezterminowo zamknięty. Jadąc na południe w stronę słynnej Doliny Świątyń w Agrigento można podziwiać inne pozostawione w szczerym polu, napoczęte z rozmachem estakady.

Nadkładając nieco drogi można zahaczyć o Corleone i podziwiać wzgórza, po których przechadzał się Michael z powieści Mario Puzo. Na placu spotkamy starszych panów, typowych uomini di pancia, którzy w przeciwieństwie do kontynentalnych Włochów są skryci, a na pytanie odpowiadają jednym wymownym gestem.

Są też pomniki walki demokratycznego rządu z mafią. Jadąc z Palermo na lotnisko im. Falcone-Borsellino, pary prokuratorów, którzy zostali zamordowani w 1992 roku, można zobaczyć małą budkę, z której żołnierz cosa nostry miał odpalić 350-kilogramowy ładunek. Na niewielkiej ścianie mieści się tylko krótki napis: "No Mafia".

Z kolei trasa szybkiego ruchu z Palermo do Agrigento nazywana jest Drogą Wolności. Dlaczego? Bo została zbudowana wbrew woli działającej w połowie drogi rodziny mafijnej.

Wbrew pozorom, Mafia pozostawiła mieszkańcom Palermo też bardzo przydatne instytucje. Pierwsza z nich to jedna z niewielu usług, których rząd na razie decyduje się nie zwalczać - usługi parkingowe. W Palermo za parkowanie płaci się tylko i wyłącznie panom parkingowym. Niechlujnym typom z gwizdkiem w zębach. Chociaż nie wyglądają zachęcająco, ale nie tylko "pilnują samochodu", ale też z imponującą skutecznością zarządzają ruchem.
Obyczaje tradycyjnej sycylijskiej cosa nostry, neapolitańskiej camorry i kalabrijskiej 'ndranghety świetnie opisuje prof. Diego Gambetta. Ciekawe fragmenty po angielsku można przeczytać w internecie. Socjolog twierdzi, że mafia jest doskonałym przykładem na niebezpieczeństwa naruszania państwowego monopolu na przemoc. Dla niego jest to świetny argument przeciwko najbardziej radykalnemu, anarcho-kapitalistycznemu odłamowi libertarianizmu: "Oto co dzieje się, gdy kompetencje państwa przejmuje sektor prywatny", przekonuje. Sęk w tym, że gdy państwo przejmuje kontrolę nad literaturą, mafiosami stają się bladzi, chuderlawi, pozornie nieszkodliwi poeci.
Powodem do dumy jest też powszechne zaufanie. Podróżując do historycznie wolnych od mafii regionach południowo-wschodniej części wyspy, palermianie nie przestają psioczyć na znacznie bardziej europejskich mieszkańców Katanii: jak kelnerzy w barach mogą żądać zapłaty z góry. W okolicach Palermo rachunki reguluje się nawet po kilku dniach. Co jak co, ale ściągalność długów tradycyjnie była tu zawsze rekordowo szybka.

Wbrew pozorom, żeby utworzyć rozbudowaną organizację przestępczą, nie trzeba być mordercą, złodziejem, ani wymuszać haracze. Historia pokazała, że w pewnych okolicznościach wspólnikami mafiosów zostają sprzedawcy alkoholu. Jednak branża szkodliwych używek wcale nie jest konieczna. Można też zwyczajnie sprzedawać tanią benzynę, jak słynna śląska mafia paliwowa.



Tagi: mafia, sycylia, cosa nostra